Sophie
Sophie Sophie


Vraag nu een
GRATIS
proefnummer aan!

Vraag nu een gratis proefnummer aan!
Missie
Soφie is een uitgave van de Stichting voor Christelijke Filosofie. Zij biedt een intellectuele uitdaging door kritisch na te denken over actuele onderwerpen, geïnspireerd door de christelijke traditie.

Redactie
ing. P. de Boer
dhr. A. Deddens
mevr. drs. E.J. van Dijk
mevr. drs. M. Doornenbal
mevr. drs. R. Ebbers-van Aalst
dr. J. Ester
drs. I.D. Haarsma
prof. dr. J. Hoogland
dhr. A. Janse
dr. ir. R.A. Jongeneel
mevr. drs. D.G. Rots
dr. P.H. Vos
dr. K. van der Zwaag
Sophia Palaiologina PDF Print Email
Written by   
Vrij kort na de val van het ‘Tweede Rome’ (Constantinopel, 1453) begonnen sommigen Moskou al aan te duiden als het Derde Rome, dat is het nieuwe centrum van de Oosterse Orthodoxie. De laatste Byzantijnse keizer was Constantijn XI Palaiologos Dragases (1449-1453). Zijn jongste broer was Thomas Palaiologios, de ‘despoot’ van Morea, die de vader werd van Zoë Palaiologos (ca. 1455-1503). Nadat sultan Mehmet II niet alleen Constantinopel, maar ook Morea had veroverd (1460), week Thomas met zijn kinderen uit naar Rome, waar deze door de paus zelfs werd erkend als erfgenaam van het Byzantijnse Rijk. Na zijn dood in 1465 werd dochter Zoë geadopteerd door de paus, en haar naam veranderde in Sophia. Na verschillende mislukte huwelijksaanzoeken en na intensieve onderhandelingen wist Ivan III van Moskovië (1440-1505) haar als zijn tweede vrouw te verwerven (1472). Ivan was van 1462 tot 1505 grootvorst van Moskovië (het Moskou-­gebied).

Des te meer vanwege zijn huwelijk met Sophia kon Ivan III de Grote Moskou aanduiden als het Derde Rome en zichzelf beschouwen als de erfgenaam van het gevallen Oost-Romeinse Rijk. Omdat het West-Romeinse Rijk door de val van Rome (476) allang niet meer bestond, hadden de Byzantijnse keizers zich steeds als de opvolgers van het héle Romeinse Rijk beschouwd. En ziedaar, nu was er een heerser in Moskou die zich de erfgenaam van het hele Romeinse Rijk durfde noemen!

Sophia, de eerste vorstin van dit Derde Rome, liet zich nooit wegstoppen in een vrouwenverblijf, zoals de gewoonte was, maar verwierf de status van een echte koningin in westerse zin, bijvoorbeeld door buitenlandse vorsten en gezanten te ontvangen. Ook had zij grote invloed op het bewind van haar man en introduceerde de Byzantijnse ceremoniën en hofetiquette in het Kremlin, waardoor Moskou des te meer op een Derde Rome ging lijken.

Sophia schonk eerst het leven aan drie dochters. Toen ze voor de vierde keer zwanger was, kreeg ze een visioen van de heilige Sergius van Radonezh, die haar langverwachte zoon in de armen droeg: Vasily. Na allerlei intriges, met verschillende gedoodverfde opvolgers, wist Sophia ten slotte haar zoon te laten zegevieren. Hij werd de latere grootvorst Vasily (Basilius) III, gekroond in 1502, een jaar vóór Sophia’s overlijden. De zoon van Vasily, Ivan IV, bijgenaamd ‘de Verschrikkelijke’, zou de eerste tsaar van alle Russen worden.

 
Sophie